Mülga Maden Fonu [0060]
| Vergi türü bilgisi | |
|---|---|
| Vergi adı | Mülga Maden Fonu |
| Vergi kodu | 0060 |
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) vergi kodları listesinde 0060 koduyla kayıtlı olan “Mülga Maden Fonu”, geçmişte Türkiye’deki madencilik faaliyetlerinden alınan ve kanunla yürürlükten kaldırılmış bir mali yükümlülüktür.
Vergi dairelerinin tahakkuk ve borç döküm listelerinde karşılaşılan bu kodun ne anlama geldiğini, fonun tarihçesini ve günümüz madencilik sektöründeki vergisel karşılığını bu rehberde bulabilirsiniz.
“Mülga” Ne Anlama Gelir?
Hukuk terminolojisinde mülga, yürürlükte olan bir kanunun, kanun maddesinin veya fonun sonradan çıkarılan yeni bir yasa ile yürürlükten kaldırıldığını belirtir.
Dolayısıyla “Mülga Maden Fonu”, günümüzde artık tahsilatı yapılmayan, geçmişte uygulanmış ve kapatılmış bir fon anlamına gelmektedir.
Maden Fonu Neydi ve Nasıl İşliyordu?
Maden Fonu, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun ilk dönemlerindeki yasal düzenlemeler uyarınca madencilik sektörünün finansmanı ve denetimi için kurulmuştu:
- Gelir Kaynağı: Maden işletmelerinin çıkardığı madenlerin ocak başı satış tutarından ve maden ruhsat bedellerinden belirli yüzdeler fona aktarılıyordu.
- Kullanım Amacı: Maden sahalarının altyapı ihtiyaçları, madencilik araştırmaları, sektörel projeler ve çevre düzenlemeleri için kaynak sağlamaktı.
- Uygulama: Maden işletmecileri, belirlenen fon payını periyodik olarak ilgili idareye veya vergi dairelerine yatırmakla yükümlüydü.
4684 Sayılı Kanun (2001) ile Maden Fonu’nun Tasfiyesi
2001 yılında kamu mali yönetiminde reform yapılması ve bütçe birliğinin sağlanması amacıyla 4684 sayılı Kanun çıkarıldı.
Bu kanunla birlikte:
- Maden Fonu da dahil olmak üzere kamu bünyesindeki onlarca bütçe dışı fon tasfiye edildi (mülga kılındı).
- Fon gelirleri doğrudan genel bütçeye gelir olarak kaydedilmeye başlandı.
- Madencilik faaliyetlerinden doğan kamu payları bütçe içi bir mekanizmaya dönüştürüldü.
0060 Kodu Neden Hâlâ Görünüyor?
0060 kodunun GİB sistemlerinde kalmasının sebebi; fonun yürürlükte olduğu yıllara ait gecikmiş ödemelerin, tahakkuk kayıtlarının ve arşiv alacaklarının maliye kayıtlarında doğru sınıflandırılmasını sağlamaktır. Günümüzde faaliyette olan maden işletmelerinden 0060 koduyla yeni bir fon tahsilatı yapılmaz.
Günümüzde Madencilik Gelirleri Nasıl Alınıyor? (Devlet Hakkı)
Maden Fonu’nun tasfiyesinden sonra madenlerin işletilmesinden doğan kamu payı “Maden Devlet Hakkı” sistemiyle yürütülmektedir:
- Yetkili İdare: Maden ruhsatları ve mali yükümlülükler Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) tarafından denetlenir.
- Devlet Hakkı Oranları: 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 14. maddesi gereğince maden gruplarına göre (I. Grup madenlerden IV. ve V. Grup madenlere kadar) ocak başı satış tutarı üzerinden kademeli oranlarda Devlet Hakkı tahakkuk ettirilir.
- Gelir Dağılımı: Tahsil edilen Devlet Hakkı; Genel Bütçe, İl Özel İdareleri, Büyükşehir Belediyeleri ve Köylere Hizmet Götürme Birlikleri arasında kanunda belirlenen oranlara göre paylaştırılır.
İlgili Bağlantılar
Önemli uyarı
Bu sitede yer alan içerikler siteyi dolu gösterme amacıyla eklenmiş, doğruluğu ve güncelliği teyit edilmemiştir. Herhangi bir konuda danışmanlık vasfı taşımamakta ve tavsiye sunmamaktadır. Bu bilgiler kullanılarak alınan kararlardan doğabilecek herhangi bir sonuçtan sorumluluk kabul edilmez. Kesin ve güncel bilgiler için yetkili mercilere veya uzman danışmanlara başvurmanız gerekir.