Mülga Kooperatifçilik Tanıtma ve Eğitim Fonu [0062]

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) vergi kodları listesinde 0062 koduyla yer alan “Mülga Kooperatifçilik Tanıtma ve Eğitim Fonu”, Türkiye’de geçmişte kooperatifçilik hareketini desteklemek amacıyla kurulmuş ve daha sonra kanunla tasfiye edilmiş bir fon kesintisidir.

Vergi levhalarında, tahakkuk fişlerinde veya vergi türleri listesinde bu başlığı görenlerin en çok merak ettiği konu “Mülga” kelimesinin anlamı ve bu fonun günümüzdeki hukuki durumudur.

Hukukta “Mülga” Ne Demektir?

Mevzuat dilinde mülga, bir kanunun, kanun maddesinin, tüzüğün veya idari düzenlemenin yeni bir kanunla yürürlükten kaldırılmış (ilga edilmiş) olduğunu ifade eder.

Dolayısıyla “Mülga Kooperatifçilik Tanıtma ve Eğitim Fonu” ifadesi, söz konusu fonun artık faal olmadığını, geçmişte uygulanan ancak kanunla kapatılmış bir fonu temsil ettiğini belirtir.

Kooperatifçilik Tanıtma ve Eğitim Fonu’nun Amacı ve İşleyişi Neydi?

Bu fon, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun mülga 94. maddesi kapsamında oluşturulmuştu.

Fonun temel özellikleri şunlardı:

• Kaynak: Kooperatiflerin ve kooperatif birliklerinin yıllık safi kazançlarından veya gelirlerinden belirli oranlarda yapılan kesintilerden oluşuyordu.
• Amaç: Kooperatif yöneticilerine ve ortaklarına eğitimler düzenlemek, kooperatifçilik kültürünü yaygınlaştırmak, yayınlar hazırlamak ve sektörün kurumsal kapasitesini artırmaktı.
• Yönetim: İlgili bakanlık bünyesinde kurulan fon komisyonu aracılığıyla yönetilmekteydi.

4684 Sayılı Kanun (2001) ve Fonların Tasfiyesi

Türkiye’de 2000’li yılların başında kamu maliyesinde şeffaflığı ve bütçe birliğini sağlamak amacıyla köklü bir reform başlatıldı.

2001 yılında kabul edilen 4684 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile bütçe dışı özel fonların büyük çoğunluğu kapatıldı. Bu kapsamda Kooperatifçilik Tanıtma ve Eğitim Fonu da tasfiye edildi ve gelirleri doğrudan genel bütçeye aktarılmaya başlandı.

0062 Kodu Neden Hâlâ Vergi Listesinde Yer Alıyor?

Fon yürürlükten kalkmış olmasına rağmen, Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde 0062 kodunun bulunmasının nedeni:

1. Fonun faal olduğu eski dönemlere ait tahakkuk etmiş bakiye veya gecikme alacaklarının idari olarak tahsili ve kaydı,
2. Vergi dairesi otomasyon sistemlerindeki (VEDOP) muhasebe ve arşiv kayıtlarının bütünlüğünün korunmasıdır.

Günümüzde faal kooperatiflerden 0062 kodu altında yeni bir fon kesintisi yapılmamaktadır.

Günümüzde Kooperatif Eğitimi ve Denetimi Nasıl Yürütülüyor?

Fonun tasfiyesinden sonra kooperatiflerin tanıtım, destekleme ve eğitim faaliyetleri kurumsal bir yapıya kavuşturulmuştur:

• Yetkili Kurum: Kooperatiflerin denetim ve rehberlik işlemleri Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü (tarımsal kooperatifler için Tarım ve Orman Bakanlığı, yapı kooperatifleri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) tarafından yürütülmektedir.
• KOOPBİS Sistemi: Kooperatiflerin tüm mali ve idari verileri merkezi Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS) üzerinden takip edilmektedir.
• Zorunlu Kooperatifçilik Eğitimi: 7339 sayılı Kanun ile Kooperatifler Kanunu’nda yapılan düzenleme uyarınca, belirli büyüklükteki kooperatiflerin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin Bakanlıkça yetkilendirilen eğitim kurumlarından “Kooperatifçilik Eğitimi” alması zorunlu kılınmıştır.

İlgili Bağlantılar

• Tüm Vergi Türleri ve Kodları Listesi
• Mülga Maden Fonu [0060]
• Kurumlar Vergisi [0010]