Gelir Götürü Ticari Kazanç [0004]
| Vergi türü bilgisi | |
|---|---|
| Vergi adı | Gelir Götürü Ticari Kazanç |
| Vergi kodu | 0004 |
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) vergi türü kodları listesinde 0004 koduyla yer alan “Gelir Götürü Ticari Kazanç”, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nda (GVK) 1998 yılına kadar küçük esnaf ve tüccarlar için uygulanmış tarihi bir vergilendirme rejimidir.
Vergi dairelerinin tahakkuk kayıtlarında veya vergi türü listelerinde görülen bu vergi kodunun ne anlama geldiğini, götürü usulden basit usule geçiş sürecini ve günümüzdeki yasal durumu bu rehberde bulabilirsiniz.
Götürü Ticari Kazanç Usulü Neydi?
1998 yılı öncesinde Türkiye’de ticari kazanç sahipleri iki ana kategoriye ayrılıyordu:
- Gerçek Usulde Vergilendirilenler: Bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler.
- Götürü Usulde Vergilendirilenler: Küçük ölçekli bakkal, berber, tamirci, terzi, taksici ve benzeri küçük esnaf.
Götürü usulde, esnafın gerçek gelir ve giderleri defter tutularak tespit edilmezdi. Bunun yerine, Gelir İdaresi ve Takdir Komisyonları tarafından belirlenen derecelere ve iş gruplarına göre götürü safi kazanç tutarları üzerinden sabit gelir vergisi (0004 koduyla) tarh edilirdi.
4369 Sayılı Kanun (1998) ile Götürü Usulün Kaldırılması
22 Temmuz 1998 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4369 sayılı Kanun ile Türk vergi sisteminde kapsamlı bir vergi reformu yapıldı:
- Götürü Usul Yürürlükten Kaldırıldı: 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren GVK’daki götürü ticari kazanç rejimi tamamen sonlandırıldı.
- Basit Usul Getirildi: Götürü usul yerine mükelleflerin gerçek alış ve satış belgelerini topladığı ancak defter tutma yükümlülüğünün basitleştirildiği Basit Usulde Ticari Kazanç (GVK Madde 46-51) sistemine geçildi.
7338 Sayılı Kanun ile Esnafa Vergi Muafiyeti
Basit usul sistemi uzun yıllar uygulandıktan sonra, 2021 yılında kabul edilen 7338 sayılı Kanun ile yeni bir aşamaya geçildi:
- 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, basit usule tabi mükelleflerin ticari kazançları gelir vergisinden tamamen istisna edildi (GVK Mükerrer Madde 20/A).
- Böylece küçük esnaf için yıllık gelir vergisi beyannamesi verme ve gelir vergisi ödeme zorunluluğu kalktı.
0004 Kodu Neden Hâlâ Vergi Dairesi Sisteminde Bulunuyor?
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın otomasyon sistemlerinde 0004 kodunun bulunmasının nedeni:
- 1999 öncesi eski dönemlere ait zamanaşımına uğramamış alacaklar, dava süreçleri veya arşiv tahakkuklarının kayıt altına alınmasıdır.
- Günümüzde yeni açılan hiçbir mükellefiyet için 0004 kodu kullanılmamaktadır.
İlgili Bağlantılar ve Rehberler
Önemli uyarı
Bu sitede yer alan içerikler siteyi dolu gösterme amacıyla eklenmiş, doğruluğu ve güncelliği teyit edilmemiştir. Herhangi bir konuda danışmanlık vasfı taşımamakta ve tavsiye sunmamaktadır. Bu bilgiler kullanılarak alınan kararlardan doğabilecek herhangi bir sonuçtan sorumluluk kabul edilmez. Kesin ve güncel bilgiler için yetkili mercilere veya uzman danışmanlara başvurmanız gerekir.