Gecikme Faizi [1084]
| Vergi türü bilgisi | |
|---|---|
| Vergi adı | Gecikme Faizi |
| Vergi kodu | 1084 |
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) vergi tahakkuk sisteminde 1084 koduyla yer alan “Gecikme Faizi”, vergi kanunlarına göre zamanında tahakkuk ettirilmemiş veya eksik tarh edilmiş vergilerin telafisi amacıyla uygulanan yasal bir faiz türüdür.
Maliye terminolojisinde sıklıkla birbiriyle karıştırılan Gecikme Faizi (VUK 112) ile Gecikme Zammı (6183 SK 51) arasındaki farklar ve hesaplama yöntemleri vergi borçluları için büyük önem taşır.
Gecikme Faizi Nedir? (VUK Madde 112)
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 112. maddesi uyarınca; vergi incelemesi, takdir komisyonu kararı veya idarece yapılan tarhiyatlar sonucunda (ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilerde), verginin normal vade tarihinden tarhiyatın tahakkuk ettiği tarihe kadar geçen süre için gecikme faizi hesaplanır.
- Neden Uygulanır? Mükellefin zamanında beyan etmeyip eksik ödediği vergi için devletin uğradığı zaman değer kaybını (paranın değer kaybını) telafi etmek amacıyla işletilir.
- Oran: Gecikme faizi oranı, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre belirlenen gecikme zammı oranına eşittir.
- Hesaplama Şekli: Ay kesirleri de dikkate alınarak (gün hesabı üzerinden) hesaplanır.
Gecikme Faizi ile Gecikme Zammı Arasındaki Temel Farklar
| Özellik | Gecikme Faizi [1084] | Gecikme Zammı (6183 SK) |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | 213 Sayılı VUK Madde 112 | 6183 Sayılı Kanun Madde 51 |
| Uygulama Alanı | Tahakkuk etmemiş/eksik tarh edilmiş vergilerde | Tahakkuk ettiği halde vadesinde ödenmeyen kamu borçlarında |
| İşlediği Dönem | Normal vade tarihi ile tahakkuk tarihi arası | Vade tarihi ile borcun fiilen ödendiği tarih arası |
| Cezalara Uygulanma | Vergi cezalarına (usulsüzlük, vergi ziyaı) faiz işlemez | Vergi aslına ve gecikmiş cezalara gecikme zammı işler |
Pişmanlık Zammı [1030] ile İlişkisi
Mükellef, beyan etmediği veya eksik beyan ettiği bir vergiyi idare tespit etmeden önce kendi rızasıyla VUK 371. maddesi (Pişmanlık ve Islah) kapsamında beyan ederse:
- Vergi ziyaı cezası kesilmez.
- Sadece normal vade tarihinden pişmanlıkla beyan tarihine kadar geçen süre için 1030 Pişmanlık Zammı (gecikme faizi oranında) ödenir.
Gecikme Faizi Nasıl Hesaplanır?
Gecikme faizi hesabında şu adımlar uygulanır:
$$\text{Gecikme Faizi} = \text{Vergi Aslı} \times \left( \frac{\text{Aylık Faiz Oranı}}{100} \right) \times \left( \text{Geçen Ay Sayısı} + \frac{\text{Kalan Gün Sayısı}}{30} \right)$$
Örnek: Normal vadesi 26 Mart olan 50.000 TL’lik bir KDV tarhiyatı vergi incelemesi sonucu 26 Eylül tarihinde kesinleşmişse, arada geçen 6 aylık süre için yürürlükteki aylık gecikme faizi oranı üzerinden faiz hesaplanarak ana vergiye eklenir.
İlgili Bağlantılar ve Rehberler
Önemli uyarı
Bu sitede yer alan içerikler siteyi dolu gösterme amacıyla eklenmiş, doğruluğu ve güncelliği teyit edilmemiştir. Herhangi bir konuda danışmanlık vasfı taşımamakta ve tavsiye sunmamaktadır. Bu bilgiler kullanılarak alınan kararlardan doğabilecek herhangi bir sonuçtan sorumluluk kabul edilmez. Kesin ve güncel bilgiler için yetkili mercilere veya uzman danışmanlara başvurmanız gerekir.